Aanleiding
De vraag uit de praktijk
Jonge kinderen ontwikkelen zich in hoog tempo. Zeker bij kinderen met een verhoogd risico op Cerebrale Parese (CP) kunnen kleine signalen in de eerste levensjaren veel zeggen over de verdere ontwikkeling. Vroeg signaleren en ondersteunen maakt het mogelijk om behandeling en begeleiding beter af te stemmen op wat kind en gezin nodig hebben.
Vanuit die gedachte startte Revalidatie Friesland het project Baby’s in Beeld. Daarbij vormt de internationale richtlijn early diagnosis and intervention een belangrijke basis. Volgens deze richtlijn zijn juist de eerste 1000 levensdagen een cruciale periode voor de ontwikkeling van een kind én de kansen om ontwikkeling positief te beïnvloeden.
Door eerder te signaleren, beter samen te werken met ketenpartners en ouders actief mee te nemen, ontstaat meer ruimte om:
- ontwikkelingsproblemen eerder te herkennen en gerichter te behandelen
- preventief te werken in plaats van reactief
- ouders sneller duidelijkheid en ondersteuning te bieden
- zorg op de juiste plek en het juiste moment te organiseren
- over organisatiegrenzen heen beter samen te werken rondom kind en gezin
Aanpak
Van plan naar uitvoering
Het project richtte zich op het implementeren van de richtlijn early diagnosis and intervention binnen de dagelijkse praktijk van Revalidatie Friesland. Daarbij stond vroegsignalering centraal en hebben we gewerkt aan een bredere, ontwikkelingsgerichte manier van begeleiden en behandelen.
9 ontwikkelingsdomeinen
Een belangrijk uitgangspunt binnen Baby’s in Beeld is dat de ontwikkeling van het jonge kind systematisch wordt gevolgd over alle relevante ontwikkelingsgebieden. Daarom werken professionals binnen deze werkwijze met een brede benadering langs 9 ontwikkelingsdomeinen:
- motoriek
- handfunctie
- spraak en taal
- cognitie
- voeding en groei
- slaap
- sociaal-emotionele ontwikkeling
- ouder-kind interactie
- ouderlijk welbevinden
Deze domeinen hangen nauw met elkaar samen en geven samen een volledig beeld van de ontwikkeling van het kind met een (sterke verdenking op) Cerebrale Parese. Door hier structureel aandacht aan te besteden, verschuift de zorg van het reageren op losse hulpvragen naar het begeleiden van de ontwikkeling van het kind en het gezin als geheel.
Implementatie binnen Revalidatie Friesland
Om deze werkwijze goed in de praktijk te brengen, werkte Revalidatie Friesland daarnaast aan:
- implementatie van meetinstrumenten zoals HAI en HINE
- multidisciplinaire samenwerking binnen het jonge kindteam
- scholing en kennisontwikkeling
- vaste overlegstructuren
- aanpassingen in werkprocessen en behandelplannen
Samenwerking in de regio
Ook hebben we de samenwerking met andere organisaties versterkt. Zo organiseerde Revalidatie Friesland scholingen en netwerkbijeenkomsten voor professionals uit de eerste en tweede lijn. Tijdige signalering en verwijzing vragen immers om goede samenwerking rondom kind en gezin.
Projectleider aan het woord
“Doordat we de ontwikkeling van jonge kinderen met Cerebrale Parese nu heel gericht op alle domeinen volgen, zien we eerder wat nodig is. Dat helpt ons om beter te behandelen en samen met ouders gerichter en rustiger vooruit te kijken.”
Resultaten
Wat het project heeft opgeleverd
Baby’s in Beeld heeft geleid tot concrete verbeteringen in de zorg voor jonge kinderen met een hoog risico op CP en hun gezinnen.
Ontwikkelingsgericht werken als nieuwe basis
Binnen de werkwijze kijken professionals breder en meer ontwikkelingsgericht naar jonge kinderen. Daardoor worden signalen eerder herkend en kan ondersteuning beter worden afgestemd op wat kind en gezin nodig hebben.
Meer samenhang in behandeling
Doordat professionals de ontwikkeling structureel en interdisciplinair volgen, ontstaat meer samenhang tussen disciplines en behandeldoelen. De zorg bestaat daardoor minder uit losse interventies en meer uit een doorlopende lijn van begeleiding rondom kind en gezin.
Eerder duidelijkheid voor ouders
Door inzet van meetinstrumenten zoals HAI en HINE ontstaat eerder duidelijkheid over de ontwikkeling en prognose van het kind. Dat helpt ouders bij verwachtingen, keuzes en passende ondersteuning.
Meer aandacht voor ouders en gezin
Binnen de werkwijze is meer structurele aandacht voor:
- ouderlijke stress en draagkracht
- ouder-kind interactie
- communicatie over diagnose en perspectief
Sterkere samenwerking en structuur
Tijdens het project zijn vaste overlegmomenten, gezamenlijke werkafspraken en nieuwe werkwijzen ontwikkeld. Ook de samenwerking met ketenpartners is versterkt. Hierdoor ontstaat meer samenhang in de begeleiding van jonge kinderen en hun gezinnen. Binnen én over organisatiegrenzen heen.
Borging in de dagelijkse praktijk
De resultaten van het project zijn inmiddels verwerkt in onder andere werkafspraken, overlegstructuren en systemen zoals HiX. Daarmee vormt Baby’s in Beeld niet alleen een afgerond project, maar ook een basis voor verdere ontwikkeling van zorg voor de allerkleinsten.
Meer weten?
Werk jij als zorgprofessional met jonge kinderen of wil je meer weten over deze werkwijze? We gaan graag in gesprek over samenwerking, kennisdeling en verdere ontwikkeling van zorg voor de allerkleinsten.
Ilse Oosterom