Voor kinderen met spraakontwikkelingsdyspraxie (SOD) kan spreken en verstaanbaar zijn veel moeite kosten. In dit onderzoek kijken we of Speech-Music Therapy for Aphasia and Apraxia (SMTA) kan helpen om de spraak en verstaanbaarheid van deze kinderen te verbeteren.
Aanleiding
Waarom dit onderzoek?
Binnen Revalidatie Friesland is SMTA in de praktijk toegepast bij kinderen met spraakontwikkelingsdyspraxie. Deze behandelmethode werd al gebruikt bij volwassenen en jongeren met verworven spraakapraxie. De ervaringen bij kinderen met SOD waren veelbelovend: zowel in de ontwikkeling van hun spraak als in de manier waarop zij de behandeling ervaren.
Maar komt die verbetering daadwerkelijk door SMTA? En wat betekent de behandeling voor de verstaanbaarheid en communicatie van kinderen in het dagelijks leven? Om daar meer inzicht in te krijgen, is een promotieonderzoek gestart naar de effectiviteit van SMTA bij kinderen met SOD. Daarbij wordt ook onderzocht wat de methode kan betekenen voor kinderen die naast SOD een cognitieve beperking hebben.
Aanpak
Hoe onderzoeken we het effect van SMTA?
In het onderzoek worden acht kinderen tussen de 3 en 12 jaar gevolgd: vier kinderen met SOD en vier kinderen die daarnaast een cognitieve beperking hebben. Zij krijgen gedurende tien weken in totaal twintig SMTA-sessies.
Voor, tijdens en na de behandeling worden verschillende metingen gedaan. Daarbij kijken de onderzoekers niet alleen naar de spraakproductie, maar vooral ook naar wat een eventuele verbetering betekent in het dagelijks leven.
Zo wordt onder andere gekeken naar:
de verstaanbaarheid in dagelijkse communicatie
communicatieve participatie
het benoemen van plaatjes en spontane spraak
het naspreken van geoefende woorden en zinnen
het snel achter elkaar uitvoeren van spraakbewegingen
Een aantal meetinstrumenten is binnen het onderzoek ontwikkeld of aangepast, omdat bestaande instrumenten niet altijd geschikt zijn voor kinderen met SOD en een cognitieve beperking.
Resultaten
Wat heeft het onderzoek opgeleverd?
Het onderzoek loopt nog tot 2027. Van zeven kinderen zijn de metingen inmiddels afgerond. De voorlopige resultaten laten zien dat SMTA op verschillende manieren kan worden ingezet.
Bij kinderen met SOD en een cognitieve beperking kan de behandeling bijvoorbeeld worden gebruikt om specifieke woorden en zinnen te oefenen die belangrijk zijn in het dagelijks leven. Daarmee kan hun communicatieve zelfredzaamheid worden vergroot. Bij kinderen met alleen SOD wijzen de eerste resultaten erop dat SMTA ook kan bijdragen aan een bredere verbetering van de spraakproductie.
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien hoe lastig het is om veranderingen bij kinderen met SOD en een cognitieve beperking goed te meten. Veel bestaande meetinstrumenten zijn niet voor deze doelgroep ontwikkeld. De aangepaste en nieuw ontwikkelde instrumenten uit dit onderzoek kunnen daarom ook van betekenis zijn voor het beter evalueren van behandelingen in de praktijk. Nadere analyses moeten hierover meer duidelijkheid geven.
Onderzoeker aan het woord
"Dit onderzoek laat mooi zien hoe een vraag uit de behandelpraktijk kan uitgroeien tot wetenschappelijk onderzoek. Door te onderzoeken wat Speech- Music Therapie for Aphasia and Apaxia daadwerkelijk oplevert, kunnen we steeds beter onderbouwen welke behandeling voor welke kinderen werkt."
Meer weten?
Wil je meer weten over dit onderzoek? Neem dan contact op met hoofdonderzoeker Mirjam van Tellingen.
McCabe, P., Beiting, M., Hitchcock, E. R., Maas, E., Meredith, A., Morgan, A. T., Potter, N. L., Preston, J. L., Moorer, L., Aggarwal, P., Ballard, K., Smith, L. B., Caballero, N. F., Cabbage, K., Case, J., Caspari, S., Chenausky, K. V., Cook, S., Grzelak, E., …, Van Tellingen, M., ..., Grigos, M. I. (2024). Research Priorities for Childhood Apraxia of Speech: A Long View. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 67(9S), 3255–3268. https://doi.org/10.1044/2024_JSLHR-24-00196
Van Tellingen, M., Hurkmans, J., Terband, H., Jonkers, R., & Maassen, B. (2023). Music and musical elements in the treatment of childhood speech sound disorders: A systematic review of the literature. International Journal of Speech-Language Pathology, 25(4), 549–565. https://doi.org/10.1080/17549507.2022.2097310
Van Tellingen, M., Hurkmans, J., Terband, H., Van De Zande, A. M., Maassen, B., & Jonkers, R. (2024). Speech and Music Therapy in the Treatment of Childhood Apraxia of Speech: An Introduction and a Case Study. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 67(9S), 3269–3287. https://doi.org/10.1044/2023_JSLHR-22-00619
Van Tellingen, M., Hurkmans, J., Terband, H., Van De Zande, A. M., Maassen, B., & Jonkers, R. (under review). Speech-Music Therapy for Children with Childhood Apraxia of Speech and Intellectual Disability: a Multiple Single-Subject Design Study. Clinical Linguistics & Phonetics.
Van Tellingen M., Hurkmans J., Terband, H., Maassen, B., & Jonkers, R. (2024). Music in the treatment of childhood speech sound disorders: Evaluating prosody in Dutch-speaking children. Speech Prosody 2024, 936–940. https://doi.org/10.21437/SpeechProsody.2024-189
Van Tellingen, M., Hurkmans, J., Van de Zande, A. M., Terband, H., Maassen, B., & Jonkers, R. (2024). Music in the treatment of childhood motor speech disorders: Using music to cue gestural timing. Proceedings of the 13th International Seminar on Speech Production, 58–61.
Groen, A., Tellingen van, M. & Hurkmans, J. SMTA bij kinderen, Een nieuwe toepassing van een bestaande methode in de revalidatie, Tijdschrift voor Vaktherapie, 2025, 2, 4-9
